Voet- en enkelklachten
Fat pad atrofie
Symptomen: Vaak worden de klachten omschreven als een doortrapt gevoel, met voorvoet- of achtervoetpijn.
Oorzaken: Onder de voorvoet en achtervoet zit vetweefsel dat de schokken absorbeert tijdens het stappen. Dit weefsel wordt dunner, waardoor de voetbeenderen meer belast worden. Dit kan genetisch bepaald zijn en kan toenemen met de leeftijd. Foutief schoeisel, zoals lopen op de rand van slippers, kan eveneens bijdragen.
Behandeling: Het is belangrijk dat de dempende laag opgevangen wordt door schoenadvies en/of podologische zolen. Taping kan tijdelijk voor extra ontlasting zorgen.
Metatarsalgie (voorvoetpijn)
Symptomen: Pijn ter hoogte van de bal van de voet. Vaak een stekende pijn tijdens belasting, soms gepaard met een zeurende pijn in rust.
Oorzaken: Een foutieve voetstand kan zorgen voor een overbelasting op bepaalde voorvoetgewrichten. Teenafwijkingen zoals klauwteen of hallux abducto valgus verhogen de druk op de voorvoet. Overbelasting en slecht schoeisel kunnen eveneens meespelen.
Behandeling: Schoenadvies is een belangrijk onderdeel. Podologische zolen kunnen voor voorvoetontlasting en correctie van de voetstand zorgen.
Achillespeesproblematiek
Beeld: De achillespees ligt aan de achterzijde van het onderbeen en hoort bij de kuitspieren. Er kan een ontsteking optreden (tendinitis), maar ook blijvende schade (tendinose), een scheur (ruptuur) of een slijmbeursontsteking (bursitis).
Symptomen: Meestal een stekende pijn tijdens belasting. In een vergevorderd stadium kan de pijn continu aanwezig zijn.
Oorzaken: Slecht schoeisel (te hoge of harde contrefort), overmatige of veranderde belasting (bv. meer sportactiviteiten), sporten met spring- en draaibewegingen, te korte kuitspieren of een foutief gangpatroon.
Behandeling: Afhankelijk van de oorzaak is vaak een combinatie nodig: schoenadvies, sport- en belastingadvies, podologische zolen, kinesitherapie of schokwavetherapie.
Hielspoor
Beeld: Hielspoor en fasciitis plantaris worden vaak door elkaar gebruikt. Hielspoor is meestal een gevolg van fasciitis plantaris: een verkalking aan de oorsprong van de fascia plantaris (peesblad onder de voet) ter hoogte van de hiel. Het is een botaanwas aan het hielbeen, vast te stellen via medische beeldvorming (RX).
Symptomen: Hielpijn, vaak met startersstijfheid.
Oorzaken: Een overbelasting van het peesblad zorgt voor overmatige trekkrachten ter hoogte van het hielbeen, dat hierdoor extra bot vormt. Overgewicht, te korte kuitspieren en het doorzakken van de voet zijn de meest voorkomende oorzaken.
Behandeling: Bij te korte kuitspieren werken we met stretchoefeningen om de trekkrachten te verminderen. Podologische zolen corrigeren de voetstand en reduceren de trekkrachten. Bij onvoldoende resultaat verwijzen we door naar andere (para)medische beroepen.
Fasciitis plantaris
Beeld: De peesplaat (fascia plantaris) ondersteunt de voetboog en loopt van het hielbeen tot aan de tenen. Bij fasciitis plantaris is deze peesplaat ontstoken.
Symptomen: Een zeurende of stekende pijn ter hoogte van de voetboog. 's Ochtends of na stilzitten een soort stramheid die na enkele stappen verdwijnt. Na lange belasting komt de pijn opnieuw op.
Oorzaken: Standsafwijkingen, zoals overmatig doorzakken (overpronatie), zijn de belangrijkste oorzaak. Overgewicht, slecht schoeisel, overbelasting en te korte kuitspieren zorgen mee voor te grote trekkrachten op het peesblad.
Behandeling: Op korte termijn kan tape het peesblad ontlasten. Podologische zolen corrigeren de voetstand. Schoenadvies en stretchen van te korte spieren zijn bijkomende mogelijkheden, samen met advies over het opbouwen van sportactiviteiten. Bij aanhoudende klachten verwijzen we door naar kinesitherapie.
Binnenste enkel: tibialis posterior ontsteking
Functie: De tibialis posterior kantelt de voet naar buiten en houdt de voetboog in stand.
Symptomen: Pijnklachten ter hoogte van de aanhechting van de tibialis posterior, aan de binnenste enkel en de voetboog.
Oorzaken: Een belangrijke oorzaak is het doorzakken (overpronatie) van de voet doorheen het stappatroon, waardoor de spier overbelast wordt. Overgewicht, verkeerd schoeisel en overbelasting in activiteiten kunnen meespelen.
Behandeling: De voetstand kan gecorrigeerd worden met podologische zolen, zodat de tibialis posterior ontlast wordt. Doorverwijzing om de pees te versterken is ook een optie.
Buitenste enkel: peroneus ontsteking
Symptomen: Pijn aan de buitenenkel, eventueel uitstralend naar het onderbeen.
Oorzaken: Vaak een overbelasting. Een afwijkende voetstand waarbij de voet naar buiten kantelt, kan de pees overbelasten. Ook overmatige activiteiten, het omslaan van de enkel of verkeerd schoeisel kunnen voor overmatige trekkrachten zorgen.
Behandeling: Schoenadvies en vermindering van activiteiten zijn een onderdeel van de behandeling. Podologische zolen kunnen de voet corrigeren en de pees ontlasten.
Haglund exostose
Beeld: Botaanwas (exostose) aan de achterzijde van het hielbeen, ter hoogte van de aanhechting van de achillespees.
Symptomen: Druk en wrijving op de exostose kunnen pijn, roodheid, zwelling, blaren en eelt veroorzaken.
Oorzaken: Slecht passend schoeisel kan extra druk op de exostose geven. Overmatige trekkrachten van de achillespees door een foutief gangpatroon en verkorte spieren kunnen extra botaanwas veroorzaken.
Behandeling: Vilttherapie, podologische zolen, schoenadvies en stretchoefeningen.
Pes planus (platvoeten met lage voetboog)
Beeld: Platvoeten zijn voeten met een verhoogd risico om klachten te ontwikkelen. Wanneer de voet niet naar behoren functioneert, kan dat in voet, knie, heup en rug pijnklachten veroorzaken.
Aanpak: Preventief kijken we tijdens een biomechanisch onderzoek naar het stap- en looppatroon en naar mogelijke afwijkingen in heel het lichaam. Op basis van de resultaten stellen we een persoonlijk behandelingsplan op.
Pes cavus (holvoeten met hoge voetboog)
Beeld: Holvoeten zijn voeten met een verhoogd risico om klachten te ontwikkelen. Wanneer de voet niet naar behoren functioneert, kan dat in voet, knie, heup en rug pijnklachten veroorzaken.
Aanpak: Tijdens een biomechanisch onderzoek bekijken we preventief het stap- en looppatroon en mogelijke afwijkingen in het hele lichaam. Op basis van de resultaten stellen we een persoonlijk behandelingsplan op.
Ziekte van Ledderhose (fibromatosis plantaris)
Symptomen: Meestal zijn er geen symptomen, maar sommige patiënten ondervinden een stram gevoel of verhoogde druk ter hoogte van de knobbels onder de voet.
Oorzaak: De oorzaak is niet eenduidig. Er is een erfelijke factor en de pees onder de voet maakt om een onbekende reden extra bindweefsel aan, waardoor knobbels ontstaan.
Behandeling: Meestal is geen behandeling nodig. Bij pijnklachten kunnen podologische zolen de knobbels drukvrij leggen. Masseren met een tennisballetje onder de voet kan de stramheid verminderen.
Morton's neuralgie (zenuwknelling)
Beeld: Tussen de middenvoetsbeentjes lopen verschillende zenuwen. Wanneer de ruimte smaller wordt, raken de zenuwen gekneld. De zenuw verdikt om zich te beschermen, waardoor er nog minder plaats is en irritatie ontstaat.
Symptomen: Een stekende pijn in de voorvoeten tijdens belasting. Nachtelijke pijn kan voorkomen omdat de zenuw zich wil herstellen. Vaak is er ook een doof gevoel in de tweede en derde teen.
Oorzaken: Te smalle schoenen of hakken veroorzaken een zenuwknelling. Een foutieve voetstand kan ook voor overmatige druk in de voorvoet zorgen.
Behandeling: Podologische zolen kunnen meer ruimte tussen de middenvoetsbeentjes creëren en de voetstand corrigeren. Bij onvoldoende resultaat kan een silicone orthese de tenen spreiden. Schoenen met een brede teenbox en een hak van maximaal 2,5 cm worden aangeraden.
Scheenbeenvliesontsteking (shin splints / MTSS)
Beeld: Aan de binnenzijde van het scheenbeen hechten belangrijke spieren aan. Wanneer ze te hard trekken aan het beenvlies, ontstaat irritatie en ontsteking. Het scheenbeen krijgt veel te verduren tijdens sporten met springen en spurten en kan stressreacties in het bot vertonen.
Symptomen: Een stekende of zeurende pijn tijdens belasting, die in rust verdwijnt. De pijn zit aan de binnenzijde van het onderste deel van het onderbeen. Bij vergevorderde klachten kan ook in rust pijn aanwezig zijn.
Oorzaak: Meestal een overbelasting: te snel opgebouwde sportactiviteiten, verkorte spieren, foutief gangpatroon, overgewicht …
Behandeling: Kinesitherapie (stretchen), podologische zolen en advies over de opbouw van activiteiten.
Stressfractuur
Beeld: Een stressfractuur is een microbreuk die meestal ontstaat door overbelasting.
Knieklachten
Binnenzijde knie: pes anserinus (peesproblematiek)
Beeld: Pes anserinus is het aanhechtingspunt van drie belangrijke bovenbeenspieren (sartorius, gracilis en semitendinosus). Samen vormen ze een pees aan de binnenkant van de knie.
Symptomen: Een stekende en/of zeurende pijn aan de binnenzijde van de knie, voornamelijk tijdens belasting met veel kniebuigingen. Bij ontsteking kan de aanhechting rood en gezwollen zijn.
Binnenzijde knie: slijtage, bursitis en mediale band
Oorzaken: Statiekafwijking van het lichaam (bv. X- of O-benen), sportactiviteiten die de knie belasten, foutieve voetstand, foutief schoeisel, letsels of leeftijd (ouderdom).
Behandeling: Afhankelijk van de oorzaak: kinesitherapie, rust, ijs leggen, podologische zolen, schoenadvies …
Buitenzijde knie: runner's knee (iliotibiale band syndroom)
Beeld: Een peesblad dat aan de buitenzijde van het bovenbeen loopt en aanhecht op de buitenkant van de knie.
Symptomen: Een overbelastingletsel dat vooral bij lopers voorkomt. De pijn ontstaat meestal na twee tot drie kilometer en neemt toe tijdens het lopen.
Oorzaken: Te veel wrijving op het peesblad en de onderliggende slijmbeurs. Statiekafwijkingen (beenlengteverschil, O-benen), foutieve voetstand, foutief schoeisel of foutief looppatroon kunnen meespelen.
Behandeling: Podologische zolen, sportadvies, schoenadvies, kinesitherapie en in vergevorderde gevallen een operatie.
Voorzijde knie: jumper's knee
Symptomen: Pijn die vooral wordt uitgelokt door langdurige activiteiten en kniebuigingen.
Oorzaken: Vooral een overbelastingletsel met kleine scheurtjes in de patellapees die onvoldoende genezen. Sporten met veel springen, standsafwijking van het onderste lidmaat, verkorte spieren, disbalans in de kniespieren of een te hoge trainingsintensiteit kunnen meespelen.
Behandeling: Afhankelijk van de oorzaak: ijs leggen, vermindering van sportactiviteiten, behandeling van standsafwijkingen met podologische zolen, kinesitherapie of taping.
Voorzijde knie: patellofemoraal pijnsyndroom
Symptomen: Een zeurende pijn in het gewricht tussen knieschijf en dijbeen, vooral tijdens belasting of langdurig zitten met de knie gebogen. Soms een krakend geluid in het kniegewricht. De pijn vermindert vaak in rust en bij het strekken van de knie.
Oorzaken: Statiekafwijking (bv. X-benen, O-benen, overpronatie van de voeten), verkorting of disbalans van de spieren.
Behandeling: Vaak in samenwerking met de kinesist om verkorting en disbalans van de spieren weg te werken. Podologische zolen helpen de knieën optimaal te bewegen en verlagen de druk in het kniegewricht.
Hamstringblessure
Beeld: De hamstring zit aan de achterzijde van het bovenbeen en bestaat uit drie spieren die samen de hamstringbundel vormen. Een blessure kan acuut (scheur) of chronisch (microscheurtjes door overbelasting) ontstaan.
Symptomen: Een zeurende pijn aan de achterzijde van het bovenbeen, van de bil tot de achterzijde van de knie, vooral tijdens belasting.
Oorzaken: Overmatige sportintensiteit (hoogste prevalentie bij voetballers), foutief schoeisel, foutief gangpatroon en verkorte spieren vergroten de trekkrachten.
Behandeling: Meestal in samenwerking met de kinesist om de hamstring opnieuw op lengte te krijgen. Bij een foutief gangpatroon kan de voet optimaal gecorrigeerd worden met podologische zolen. Advies over sportintensiteit hoort er ook bij.
Heupklachten
Klikkend gevoel in de heup (snapping hip)
Symptoom: Een verspringend gevoel in de heup bij bepaalde bewegingen. Komt vooral voor bij jonge volwassen sporters. Het wordt omschreven als ongemakkelijk en pijnlijk.
Oorzaak: Door intensieve trainingen verdikken pezen en springen ze, naargelang de locatie, over bepaalde botdelen. Zo bestaat een interne en externe snapping hip.
Behandeling: Op basis van het onderzoek stellen we een behandelingsplan op. Meestal raden we relatieve rust en het vermijden van pijnuitlokkende bewegingen aan. Met podologische zolen kunnen we de lichaamshouding verbeteren, zodat bepaalde spieren en pezen minder belast worden. Doorverwijzing voor stretchen is ook mogelijk.
Pubalgie (pijn in de lies)
Symptoom: Een diepe scherpe pijn ter hoogte van de liesstreek die kan uitstralen naar de dij, lage rug en bekkenbodem. De pijn vermindert in rust en zit meestal aan één zijde.
Oorzaak: Pubalgie komt frequent voor bij voetballers, hockeyspelers en lange-afstandlopers. Het is een onevenwicht tussen de heupabductoren en de buikspieren. Veel eenzijdige bewegingen tijdens het sporten, hoge trainingsintensiteit en het foutief opbouwen van sportactiviteit zijn oorzaken.
Behandeling: Relatieve rust werkt symptoombestrijdend. Vaak werken we samen met kinesitherapie om de core-stability te versterken en stretchoefeningen mee te geven. Een onevenwicht door stand- of loopafwijkingen kan behandeld worden met podologische zolen. Goede opwarming bij sporten is essentieel.
Slijmbeursontsteking
Symptomen: De slijmbeurs zit aan de buitenzijde van de heup; daar zit ook de pijn. Vaak is er nachtelijke pijn als je op die zijde ligt. Belasting zoals langdurig staan en trappen lopen kan eveneens pijnlijk zijn.
Oorzaken: Overmatige druk en wrijving op de slijmbeurs door repetitieve heupbewegingen. Bepaalde sporten of een continu dezelfde beweging tijdens het werk (bv. kassawerk) kunnen klachten veroorzaken.
Behandeling: Kinesitherapie, podologische zolen, sport- en schoenadvies.
Heupartrose
Beeld: Artrose is een slijtage van het gewricht. Typische klachten: pijn tijdens belasting, mobiliteitsverlies en stijfheid. In een vergevorderd stadium kan ook nachtelijke pijn of pijn in rust optreden.
Oorzaken: De prevalentie stijgt met de leeftijd. Trauma's of letsels kunnen vroegtijdige artrose veroorzaken. Een standsafwijking of foutief stappatroon kan vroegtijdige slijtage geven.
Behandeling: Podologische zolen kunnen optimaal comfort bieden. Algemene overbelastingen of verminderde mobiliteit van de voet kunnen we opvangen. Samenwerking met kinesitherapie helpt om de spieren rond het gewricht te versterken, zodat ze de gewrichtsfunctie deels overnemen.
Rugklachten
Beenlengteverschil
Beeld: Een beenlengteverschil komt vaak voor, maar geeft niet altijd klachten. Doordat één been langer is dan het andere, gaat het bekken scheef staan en compenseert het lichaam, met disbalans als gevolg.
Symptomen: Omdat het lichaam aan één zijde meer belast wordt, kunnen aan die zijde klachten ontstaan: van de lage rug tot de heup, knie en voet.
Oorzaken: Genetisch bepaald en doorheen de groei ontstaan, maar ook na een trauma (botbreuk) of een operatie (nieuwe knie of heup).
Behandeling: Een beenlengteverschil zonder klachten wordt vaak niet behandeld. Eerst moet zeker zijn dat de scheefstand van het beenlengteverschil komt en niet van een andere aandoening (zoals scoliose of bekkenscheefstand). Bij twijfel bevestigen we dit met medische beeldvorming. Het lichaam compenseert kleine verschillen zelf, maar bij grotere verschillen kan een ophoging in podologische zolen verwerkt worden. Een spierdisbalans verwijzen we door naar de kinesist.
Scoliose
Beeld: Een kromming in de ruggenwervels. Meestal genetisch bepaald, te bevestigen via medische beeldvorming.
Bekkenscheefstand / bekkenblokkade
Aanpak: Tijdens een podologisch onderzoek kijken we naar de oorzaak van de klachten en bekijken we ook het bekken. Een bekkenblokkade of scheefstand kunnen we opsporen en doorsturen naar de osteopaat. De oorzaak kan ook in de voeten liggen, bv. een foutief stappatroon. Verzwakking van bepaalde spieren (zoals de bilspieren) kan ook leiden tot een blokkade of scheefstand.
Ziekte van Bechterew
Beeld: Een reumatische aandoening waarbij de gewrichten in rug en bekken ontsteken en verstijven. Vaak is er lage rugpijn die uitstraalt naar bil, lies en dij. Ook de gewrichten van knie, enkel en schouders kunnen ontstekingskenmerken vertonen. Het patroon is wisselend en gepaard met hevige opstoten.
Hernia
Beeld: Een uitstulping van een tussenwervelschijf in de rug. Dit kan druk veroorzaken op een zenuw in het ruggenmerg, met uitstralende pijn als gevolg, soms tot in de voet.
Vernauwing ruggenmergkanaal door artrose
Beeld: Slijtage ter hoogte van de ruggenwervels kan druk veroorzaken op zenuwen die uit het ruggenmerg vertrekken. Afhankelijk van de aangetaste zenuw kan de pijn uitstralen van de heup tot in de voet.
Behandeling: Artrose is genetisch bepaald maar ontstaat ook vaak door overbelasting. Overbelastingen sporen we op in gewrichten en spieren. Wanneer ze vanuit de voeten komen, kan podologische zooltherapie helpen.
Klachten bij kinderen
Ziekte van Sever (hielpijn)
Beeld: Bij kinderen zit een groeischijf in de hiel ter hoogte van de aanhechting van de achillespees. Door overmatige trekkrachten van de achillespees raakt de groeischijf geïrriteerd, met pijnklachten als gevolg, vooral tijdens belasting. Komt vaak voor bij sportieve kinderen tussen zeven en twaalf jaar.
Symptomen: Stekende of zeurende pijn ter hoogte van de hielen, vooral tijdens belasting.
Oorzaken: De grootste oorzaak is een te hoge trekkracht van de achillespees op de groeischijf. Een groeispurt, foutief stappatroon, foutieve schoenen, overgewicht en intensief sporten (vooral sprinten en springen) kunnen meespelen.
Behandeling: Stretchadvies is belangrijk; vaak verwijzen we door naar de kinesist. Schoen- en sportadvies zijn ook nodig. Bij biomechanische afwijkingen in het stappatroon zijn podologische zolen aangeraden.
Osgood-Schlatter (kniepijn)
Beeld: Pijn aan de voorzijde van de knie, vooral tijdens de groeiperiode.
Symptomen: Pijn onder de knie, waar de patellapees aanhecht op het onderbeen (tuberositas tibiae). Deze plaats is geïrriteerd of ontstoken, met roodheid, zwelling en warmte, vooral tijdens of na intensief sporten (springen, sprinten).
Oorzaken: Hoge trekkrachten van de patellapees op het bot, vooral tijdens een groeispurt of intensief sporten.
Behandeling: Een goedaardige aandoening die verdwijnt zodra de groeischijven gesloten zijn. Om de acute pijn te ontlasten kunnen we podologische zolen, ijs, sportadvies en kinesitherapie inzetten.
Ziekte van Sinding-Larsen-Johansson (kniepijn)
Beeld: Pijn aan de voorzijde van de knie, vooral tijdens de groeiperiode.
Symptomen: Vooral sportieve kinderen ondervinden klachten aan de onderzijde van de knieschijf. De plaats is geïrriteerd of ontstoken, met roodheid, zwelling en warmte, vooral tijdens of na intensief sporten (springen, sprinten).
Oorzaken: Te hoge trekkrachten van de patellapees op de knieschijf irriteren de groeischijf, vooral tijdens een groeispurt of intensief sporten.
Behandeling: Een goedaardige aandoening die verdwijnt zodra de groeischijven gesloten zijn. Om de acute pijn te ontlasten kunnen we podologische zolen, ijs, sportadvies en kinesitherapie inzetten.
